احیای روستایی و مسیر توسعۀ پایدار

کتاب احیای روستایی و مسیر توسعۀ پایدار روایتی دست اول، عملی و عمیق از کاهش فقر و توسعۀ پایدار روستایی در چین است. نویسنده، ون‌کوی لیو، بیست سال را با بنیاد چین برای کاهش فقر (CFPA) در فقیرترین روستاهای این کشور گذرانده است. او و همکارانش پس از آزمون و خطاهای بسیار، الگویی از توسعۀ روستایی مبتنی بر بازار و همکاری روستاییان (تعاونی‌های روستایی) را پدید آورده‌اند. کتاب با نثری روان و جذاب نوشته شده و روایت شخصی را با تحلیل انتقادی درمی‌آمیزد. این کتاب پاسخ‌های روشنی به دشوارترین مسائل مناطق روستایی امروز است.
ساختار کتاب بر سه مطالعۀ موردی بزرگ استوار است. نمونۀ نخست، از منطقۀ دالیانگشان در سیچوان، نشان می‌دهد که صرف انباشت منابع مالی و مادی برای شکستن چرخۀ فقر کافی نیست. هرچند این تلاش‌ها تغییرات محسوسی به همراه داشت، اما به توسعۀ پایدار نینجامید. درس آموخته شده این است: مناطق روستایی نیازمند پروژه‌های صنعتی هستند که در رقابت بازار شرکت کنند و این مستلزم دگرگونی روش‌های سنتی کشاورزی خرده¬مالکی است. نمونۀ دوم، از روستای مینله در گانسو، بر این بینش بنا شده است. بنیاد در اینجا الگویی تعاونی‌محور و صنعت‌محور را اجرا کرد که ارزش نظام بنگاه‌داری مدرن و همکاری روستاییان را به رسمیت می‌شناخت. هرچند پروژۀ صنعتی در نهایت ناموفق بود، اما این تجربه نقش حیاتی رهبران روستایی را در تغییر نگرش روستاییان آشکار ساخت. نمونۀ سوم، از روستای گاندا در چینگ¬های، به موفقیت می‌رسد: بسیج رهبران محلی توانمند برای اجرای پروژه‌های صنعتی بازارگرا و تعاونی‌محور. گاندا از روستایی چنان فقیر که توان خرید ماست را نداشت، به جامعه¬ای آباد و ثروتمند تبدیل شد.
از سال ۲۰۱۳، بنیاد این درس‌ها را در مقیاسی گسترده‌تر به کار گرفته است. دو طرح شاخص پدید آمد: پروژۀ اقامتگاه‌های روستایی «بای‌می» که خانه‌های قدیمی روستاییان را به اقامتگاه‌های بوتیک روستایی برای گردشگران شهری تبدیل می‌کند، و پروژۀ «شان‌پین» که محصولات کشاورزی باکیفیت را مستقیماً از طریق سکوهای تجارت الکترونیک به مصرف‌کنندۀ نهایی می‌رساند. پروژۀ اقامتگاه‌ها اکنون در بیست روستا فعال است و پروژۀ شان‌پین تا پایان سال جاری به صد روستا خواهد رسید. احیای روستایی و مسیر توسعۀ پایدار منبعی ارزشمند برای فعالان عملی و پژوهشگران است؛ نه فقط تحلیل، که راه‌حل‌های اثبات‌شده برای توسعۀ پایدار روستایی ارائه می‌دهد.