تاریخچۀ رقص باستانی چین

The History and Appreciation of Chinese Dances

درباره کتاب

کتاب تاریخچۀ رقص باستانی چین منبعی جامع و درسی در زمینۀ تاریخ عمومی رقص باستانی چین است که برای آشنایی با این سنت دیرینه تدوین شده است. کتاب در چهارده فصل تنظیم شده، هر فصل با شرح مبسوطی از نظریه‌ها و دانش تاریخی آغاز می‌شود و سپس بخش «آثار برگزیده» می‌آید. این بخش‌ها شامل مرور انتقادی کوتاهی بر آثار رقص معاصر مرتبط با محتوای تاریخی همان فصل است و فاصلۀ میان تاریخ رقص باستانی و تمرین رقص مدرن را از میان برمی‌دارد و تخیل خواننده را برمی‌انگیزد. در پایان هر فصل نیز پرسش‌هایی با عنوان «تفکر و تمرین» برای کمک به معلمان در برجسته‌سازی نکات کلیدی و به دانشجویان برای تسلط بر مهم‌ترین مباحث دشوار طراحی شده است. برای تأکید بر ویژگی تخصصی رقص به¬عنوان یک هنر نمایشی، کتاب بیش از سیصد تصویر گزیده از رقص‌ها را در بر دارد که محتوا را زنده‌تر و ملموس‌تر می‌کند. این کتاب تاریخ رقص از دوران باستان تا دودمان‌های پی¬درپی و تا امروز را پوشش می‌دهد، ضمن احترام به یافته‌های تثبیت‌شده دانشگاهی، دیدگاه‌های نظری تازه را نیز به¬طور مناسب در خود جای داده است. برای نمونه، کتاب به سنت‌های رقص اتحادیۀ قبیله‌ای امپراتور زرد می‌پردازد؛ از جمله «طومار بزرگ ابری» (یون‌من دا‌جوان) که به نام‌های «چنگ یون» و «شیان چی» نیز شناخته می‌شود. این رقص نخستین قطعه از «شش رقص» اوایل دودمان ژو بود که برای ستایش دستاوردهای امپراتور زرد — آفرینش همه چیز، متحدکردن مردم و فضیلتی به انبوهی ابر — ساخته شد. کتاب ریشۀ چنین رقص‌هایی را به¬عنوان آیین‌های توتمی ردیابی می‌کند، از افسانه‌های متون کلاسیک مانند «چوانگ‌تزو» و «هان فی‌تزو» بهره می‌برد و حتی آن‌ها را به موسیقی نظامی بعدی و «رقص چی یو» (رقصی با شاخ که هنوز در زیورآلات بزرگ شاخ‌گاوی نقره‌ای زنان مائو امروزی دیده می‌شود) پیوند می‌زند. همچنین مواد باستان‌شناسی — سفالینه‌ها و سنگ‌نگاره‌ها — بررسی شده و آثاری چون حوض سفالین نقوش رقص، سنگ‌نگاره‌های هواشان در گوانگ¬شی و موسیقی بزرگ «لوئو‌یه شِن‌یون» معرفی گردیده است. این کتاب منبعی بی‌نظیر برای دانشجویان، معلمان و پژوهشگران رقص چینی و همچنین برای هر کسی است که به هنرهای نمایشی، باستان‌شناسی و فرهنگ کهن چین علاقه دارد. تاریخچۀ رقص باستانی چین با پیونددادن خاستگاه‌های افسانه‌ای، آیین‌های دیرین و رقص معاصر، سفری کل‌نگر و عمیقاً جذاب را در میراث غنی و پیوستۀ رقص چین ارائه می‌دهد.

درباره نویسنده

فنگ شوانگ‌بای یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان، منتقدان و فیلم‌نامه‌نویسان عرصۀ رقص در چین است. او در سال ۱۹۵۴ در چانگ‌چون، استان جیلین متولد شد و از گروه زبان و ادبیات چینی دانشگاه پکن فارغ‌التحصیل گردید. فنگ تحت تأثیر توصیۀ مشهور ژو گوانگ‌چیان، فیلسوف زیبایی‌شناس، که گفته بود «بدون تسلط بر یک هنر، از هنر سخن مگویید»، تحصیلات تکمیلی خود را در آکادمی هنر چین پی گرفت و در سال ۱۹۸۵ مدرک کارشناسی ارشد و سپس دکترای هنر را دریافت کرد. او هم‌اکنون به­عنوان معاون رئیس و دبیر حزب انجمن رقصندگان چین و استاد راهنمای دکتری در آکادمی هنر چین فعالیت می‌کند. فنگ همچنین استاد درس «درآمدی بر هنر» در آکادمی رقص پکن و معاون سردبیر مجله هنر رقص بوده است. در طول دوران حرفه‌ای خود، آثار متعددی از جمله باله‌های گولی‌می، ما له به افق سفر می‌کند، حاشیه آب، جِید برد، شائولین در باد، مولان و خواهران روی صحنه را خلق کرده است. او همچنین به­عنوان برنامه‌ریز و داور در ستون «دنیای رقص» شبکۀ CCTV و «مسابقۀ رقص تلویزیونی» CCTV نقش کلیدی داشته است. آثار علمی فنگ شوانگ‌بای گسترده و بسیار مورد احترام است. از مهم‌ترین کتاب‌های او می‌توان به تاریخ رقص چین جدید، تاریخ رقص در دودمان‌های سونگ، لیائو، جین و شیای غربی، چکیدۀ تاریخ رقص مدرن و معاصر چین، چگونه رقص را تماشا کنیم، چکیدۀ تاریخ درام رقص چین و تاریخ مصور رقص باستانی چین اشاره کرد. این آثار به­دلیل پرکردن خلأهای اساسی در پژوهش‌های رقص، توجه و تحسین گسترده‌ای را برانگیخته‌اند. فنگ بر تلفیق نظریۀ تاریخی با آفرینش عملی تأکید زیادی دارد. او تحقیقات میدانی گسترده‌ای انجام داده است: در ایام عید بهار به روستاهای حومۀ پکن رفته و هنرهای مردمی را بررسی کرده، و سنت‌های رقص اقوام اویغور در سین‌کیانگ، مردم لی در هاینان و اقلیت‌های یوننان و همچنین رقص‌های محلی مردم تبتی، تو و سالار در فلات چینگهای-تبت را مطالعه کرده است. فنگ در کتاب تاریخچۀ رقص باستانی، سیر تحول رقص چین را از سال ۱۹۴۹ تا امروز روایت می‌کند. این کتاب اثری است که هم ثبت علمی تاریخ است و هم دفاعی پرشور از رقص به­عنوان بیانی حیاتی از فرهنگ چین. فنگ شوانگ‌بای برای دانشجویان، معلمان و دست‌اندرکاران رقص، راهنمایی است بی‌نظیر در درک میراث غنی و پیوستۀ رقص چین.

درباره مترجم