موهیسم، مطالعهای در باب منطق موهیستی

این اثر شاخص از پروفسور یانگ ووجین، استاد دانشگاه رنمین چین، پژوهشی جامع و بنیادین در باب منطق مکتب «موهیستی» (Mohist) ارائه میدهد؛ یکی از سه خاستگاه بزرگ منطق در جهان، در کنار منطق ارسطویی و منطق هندی (هِتو-ویدیا). برای بیش از یک سده، وجود و مشروعیت یک سنت منطقی بومی چینی موضوعی بس مناقشهآمیز بوده است. پروفسور یانگ، فیلسوف و منطقدان برجسته، مستقیماً با این چالش فکری روبه¬رو میشود. او با دقتی موشکافانه، ریشههای تاریخی و فرهنگی منطق موهیستی را بررسی کرده، متون کلاسیک بنیادین را به رسمیت میشناسد و تفاسیر فلسفی آن را تأیید میکند. کتاب حاضر این دیدگاهِ رایج در زمانی که در چین سنت منطقی وجود نداشته است، ابطال کرده و در عوض نشان میدهد که چگونه مکتب موهیستی، که توسط موزی فیلسوف در قرن پنجم پیش از میلاد بنیان نهاده شد، در دل زبان و استدلال، نظامی پیچیده و بسیار امروزین از استدلال را پرورانده است.
پروفسور یانگ این مهم را با اتخاذ تحلیلی هوشمندانه در دو سطح انجام میدهد. در سطح «زبان شیء« (object-language)، او منطق موهیستی را به¬عنوان شکلی از «منطق استدلال» معرفی میکند که شباهتی نزدیک به «منطق غیرصوری» و «تفکر انتقادی» دارد که امروزه در غرب بسیار بر آن تأکید میشود. در سطح «زبان فرانظری« (meta-theoretical)، او اصول و قوانین نهان منطق صوریِ آن را آشکار میسازد و از ابزارهای منطق مدرن برای گشودن حکمت بیزمان این میراث کهن بهره میگیرد. کتاب نشان میدهد که چگونه منطقدانان موهیستی قرنها پیش، مفاهیم، گزارهها، قیاسها و پارادوکسها را به شکلی نظاممند مطالعه کردهاند. یانگ ووجین با پیوند اندیشه کهن چینی با چارچوبهای منطق معاصر، نه تنها مشروعیت، بلکه عمق مدرن¬بودن منطق موهیستی را به اثبات میرساند. این کتاب که مورد تحسین صاحبنظران به¬دلیل چشمانداز تازG زبانیاش قرار گرفته، منبعی ضروری برای هر پژوهشگر فلسفۀ تطبیقی، تاریخ منطق و میراث غنی فکری چین پیش از امپراتوری است.