ایران علیه شرارت

این کتاب که در مرز میان سفرنامه و تحلیل سیاسی جای می‌گیرد، حاصل سفر وانگ ون، رئیس اجرایی مؤسسه مطالعات مالی چونگ‌یانگ از دانشگاه رنمین چین، به ایران در سال ۲۰۱۲ است. وانگ ون که از خبرنگاران ارشد و سردبیر سابق روزنامه گلوبال تایمز است، در این اثر کوتاه اما پرمغز، روایتی دست اول از تهران و اصفهان ارائه می‌دهد و پرسشی بنیادین مطرح می‌کند: آیا ایران واقعاً «محور شرارت» است، یا کشوری است با تمدنی کهن، مردمی با عزت و فرهنگی غنی که قربانی سیاه‌نمایی رسانه‌های غربی شده است؟ کتاب در دوازده فصل کوتاه اما جذاب تنظیم شده است. نویسنده از نخستین لحظات ورود به هواپیمای ایران‌ایر آغاز می‌کند، جایی که همسفر چینی‌اش با تعجب می‌گوید «هواپیما چندان کوچک نیست!» — همین جملۀ ساده، نشانه‌ای از کلیشه‌های ناخودآگاهی است که حتی نخبگان چین نیز نسبت به ایران دارند. وانگ ون سپس خواننده را در خیابان‌های تهران می‌گرداند: دخترانی که با اشتیاق از خارجی‌ها عکس می‌گیرند، راننده‌ای که از «دوست‌دخترهای متعددش» با شوخی حرف می‌زند. او تضادهای ایران را بی‌پرده روایت می‌کند: حجاب اجباری در کنار لباس‌های رنگارنگ زیر چادر، نبود کلوپ‌های شبانه اما حضور عشق در هر کوچه و خیابان. مهم‌تر از همه، او می‌نویسد که رئیس¬جمهور ایران بدون دیوار شیشه‌ای و بدون تدابیر امنیتیِ سنگین در برابر میلیون‌ها نفر سخنرانی می‌کند — رفتاری که با استانداردهای امنیتی رهبران غربی غیرقابل تصور است. نویسنده کتاب را با ارائۀ سه دیدگاه متفاوت به پایان می‌برد: دیدگاه ایرانی که خود را کشوری آزاد، مستقل و با عزت می‌داند؛ دیدگاه جهانی که ایران را نماد تمدن محوریِ مقاوم در برابر سلطۀ غرب می‌شمارد؛ و دیدگاه چین که ایران را شریکی راهبردی در تأمین انرژی و توازن‌بخشی به قدرت‌های جهانی می‌بیند. وانگ ون ایران را «آینه‌ای محدب و مقعر» برای چین می‌خواند: گاهی شکوه پیشرفت چین را بزرگ‌نمایی می‌کند و گاهی رنج‌ها و عقب‌نشینی‌های آن را عریان می‌سازد. «ایران محور شرارت نیست!» کتابی است ضروری برای هر کس که می‌خواهد از ورای کلیشه‌های رسانه‌ای، ایران واقعی را ببیند و بیندیشد که چگونه قدرت روایت، نگاه ما به ملت‌ها را شکل می‌دهد.