موهیسم، مطالعه‌ای در باب منطق موهیستی

این اثر شاخص از پروفسور یانگ ووجین، استاد دانشگاه رنمین چین، پژوهشی جامع و بنیادین در باب منطق مکتب «موهیستی» (Mohist) ارائه می‌دهد؛ یکی از سه خاستگاه بزرگ منطق در جهان، در کنار منطق ارسطویی و منطق هندی (هِتو-ویدیا). برای بیش از یک سده، وجود و مشروعیت یک سنت منطقی بومی چینی موضوعی بس مناقشه‌آمیز بوده است. پروفسور یانگ، فیلسوف و منطق‌دان برجسته، مستقیماً با این چالش فکری روبه¬رو می‌شود. او با دقتی موشکافانه، ریشه‌های تاریخی و فرهنگی منطق موهیستی را بررسی کرده، متون کلاسیک بنیادین را به رسمیت می‌شناسد و تفاسیر فلسفی آن را تأیید می‌کند. کتاب حاضر این دیدگاهِ رایج در زمانی که در چین سنت منطقی وجود نداشته است، ابطال کرده و در عوض نشان می‌دهد که چگونه مکتب موهیستی، که توسط موزی فیلسوف در قرن پنجم پیش از میلاد بنیان نهاده شد، در دل زبان و استدلال، نظامی پیچیده و بسیار امروزین از استدلال را پرورانده است.
پروفسور یانگ این مهم را با اتخاذ تحلیلی هوشمندانه در دو سطح انجام می‌دهد. در سطح «زبان شیء« (object-language)، او منطق موهیستی را به¬عنوان شکلی از «منطق استدلال» معرفی می‌کند که شباهتی نزدیک به «منطق غیرصوری» و «تفکر انتقادی» دارد که امروزه در غرب بسیار بر آن تأکید می‌شود. در سطح «زبان فرانظری« (meta-theoretical)، او اصول و قوانین نهان منطق صوریِ آن را آشکار می‌سازد و از ابزارهای منطق مدرن برای گشودن حکمت بی‌زمان این میراث کهن بهره می‌گیرد. کتاب نشان می‌دهد که چگونه منطق‌دانان موهیستی قرن‌ها پیش، مفاهیم، گزاره‌ها، قیاس‌ها و پارادوکس‌ها را به شکلی نظام‌مند مطالعه کرده‌اند. یانگ ووجین با پیوند اندیشه کهن چینی با چارچوب‌های منطق معاصر، نه تنها مشروعیت، بلکه عمق مدرن¬بودن منطق موهیستی را به اثبات می‌رساند. این کتاب که مورد تحسین صاحب‌نظران به¬دلیل چشم‌انداز تازG زبانی‌اش قرار گرفته، منبعی ضروری برای هر پژوهشگر فلسفۀ تطبیقی، تاریخ منطق و میراث غنی فکری چین پیش از امپراتوری است.

تعقیب رویاها

ژو یونگشین، بنیانگذار جنبش «آزمایش آموزش نوین» چین و معاون رئیس چهاردهمین کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین، یکی از تأثیرگذارترین اندیشمندان تعلیم و تربیت در چین معاصر است. او که استاد دانشگاه سوچو و پیشتر معاون شهردار سوچو بوده، بیش از ۲۸ جلد کتاب در زمینۀ فلسفۀ آموزش و پرورش تألیف کرده است و آثارش به ۲۸ زبان زنده دنیا ترجمه شده¬اند. کتاب حاضر، که مشتمل بر بیش از صد پیشگفتار و پسگفتار از ژو یونگشین است، جلوهای خاص از شخصیت فکری او را به نمایش می¬گذارد: متونی صمیمانه، پرشور و سرشار از امید که به مناسبت¬های گوناگون و اغلب به درخواست دوستان، ناشران یا شاگردانش نوشته شده است.
این قطعات کوتاه، در عین حال که به آسانی خوانده می¬شوند، مجموعه گسترده¬ای از موضوعات کلیدی در اندیشه ژو را پوشش میدهند: ضرورت آموزش کودکان از طریق ادبیات غنی، جایگاه معلم در جامعه مدرن، اهمیت کتابخوانی و لزوم اصلاح نظام کنکور. هر یک از این نوشته¬ها حکم یک جواهر کوچک را دارد که به مدد صمیمیت، صداقت و دقت فکری خود، خواننده را با لایه¬های عمیقتری از فلسفه تربیتی ژو آشنا می¬سازد.
با این حال، مهمترین درونمایه¬ای که در سراسر این مجموعه جاری است، اعتقاد بنیادین ژو یونگشین به هدف غایی آموزش و پرورش است: «زیستنِ شاد و کامل». در روزگاری که نظام¬های آموزشی جهان یکسره درگیر شاخصهای کمی و رقابت¬های بی¬پایان شده¬اند، این کتاب یادآوری نیرومندی است از ابعاد اصیل¬تر، انسانی¬تر و شاعرانه¬تر تعلیم و تربیت. مطالعۀ این اثر برای همۀ دلبستگان فلسفۀ آموزش، سیاستگذاران و معلمانی که به¬دنبال مدل¬های جایگزین و روح تازه در آموزش هستند، ضروری است.

جهان، بازتابی از ذهن

در روزگاری که اضطراب و سرگشتگی روحی بیداد می‌کند، این کتاب همچون گفت‌وگویی حیاتی میان حکمت کلاسیک چین و روح ناآرام انسان مدرن عمل می‌کند. شوئه مو، نویسندۀ برجستۀ چینی و تمرین‌کنندۀ سنت بودایی تبتی ماها مودرا، مجموعه‌ای از تأملات عمیق اما در دسترس را ارائه می‌دهد که نشان می‌دهند جهان درونی ما چگونه واقعیتی را که تجربه می‌کنیم می‌سازد. کتاب جهان بازتابی از ذهن به¬جای ارائۀ آسایشی موقت یا نظریه‌های انتزاعی، پرده از توهمات برمی‌دارد و مستقیماً قلب حقیقی خواننده را لمس می‌کند. حقیقتی رهایی‌بخش را آشکار می‌سازد: هیچ‌یک از مشکلاتی که با آن روبه¬رو می‌شویم از دیگران سرچشمه نمی‌گیرد — ریشۀ آن‌ها در ذهن خود ماست. با تغییر ذهن، می‌توانیم رفتارمان را تغییر دهیم و با تغییر رفتار، می‌توانیم سرنوشت خود را دگرگون کنیم.
این کتاب را می‌توان مجموعه‌ای از «درس‌های یوگای ذهن» دانست — تمرین‌هایی عملی و مبتنی بر حکمت برای مدیریت همۀ موقعیت‌های زندگی. شوئه مو با زبانی ساده و بی‌پیرایه و حکایت‌هایی زنده که حاصل سال‌ها مشاهدۀ زندگی و پرورش آگاهی درونی است، خواننده را به¬سوی خوداستادی راهنمایی می‌کند. او می‌آموزد که جهان پیش روی ما چیزی جز بازتابی از ذهن خودمان نیست. دیدن این حقیقت، ما را به بازیکنی ماهر در بازی هستی تبدیل می‌کند؛ تسلط بر ذهن خود، ما را به فرمانروای جهان درون-مان بدل می‌سازد. قدرت این کتاب در توانایی آن برای عبور از درک صرفاً عقلانی و آغاز دگرگونی اصیل درونی نهفته است. این کتاب نه «معجونی برای روح» است و نه متنی آکنده از اصطلاحات خشک نظری، بلکه راهنمایی حیاتی برای سلوک معنوی اصیل است.
خوانندگان این کتاب از حوزه‌های گوناگون، از پزشکی گرفته تا آموزش، در آن منبعی از بینش عمیق و راهنمایی عملی یافته‌اند. کتاب کتاب جهان بازتابی از ذهن برای هر کسی که به دنبال معنایی ژرف‌تر، آرامشی درونی و درکی روشن‌تر از رابطۀ ذهن و جهان است، همراهی است بی‌نظیر و ضروری.